Phê bình là gì?

Roland Barthes

Bao giờ thời sự tư tưởng cũng tạo ra cơ sở để người ta tuyên bố những nguyên tắc phổ quát này nọ về phê bình văn học – nhất là ở Pháp, nơi mà các hệ thống lý thuyết rất có uy tín, hẳn là vì nhờ lý thuyết mà người thực hành trở nên tự tin để tham dự cùng lúc vào tranh đấu, vào lịch sử và vào tất tật mọi chuyện. Cho nên, có dễ đã mươi lăm năm nay, phê bình Pháp vẫn phát triển theo dòng chảy của bốn “triết thuyết” lớn, tuy thành tựu chẳng giống nhau. Thứ nhất, ấy là dòng được gọi bằng một thuật ngữ còn gây nhiều tranh cãi: “chủ nghĩa hiện sinh”. Có thể liệt vào đây những công trình của Sartre như Baudelaire, Flaubert, hàng loạt bài báo về Proust, Mauriac, Giraudoux và Ponge, cũng như tác phẩm tuyệt vời Genêt. Sau đó là chủ nghĩa Mác. Mọi người đều biết (tranh luận diễn ra đã từ lâu) dòng mac-xit chính thống đã tự tỏ ra kém cỏi như thế nào trong phê bình, vì nó thường chỉ giải thích tác phẩm một cách máy móc và tung ra những khẩu hiệu thay cho các chuẩn mực giá trị, vì thế, có thể nói, với phê bình, khu vực ngoại vi của chủ nghĩa Mác, chứ không phải vùng trung tâm của nó, lại tỏ ra có hiệu quả nhất.

Đôi lời cùng bác (hoặc tiến) sĩ Hồ Hải

Nhân đọc cái bài này của bác sĩ, và một số ý kiến mà bác sĩ chuyển người khác đến cho nghe.

Bác sĩ đã có lời rất khiêm nhượng (Có thể bài viết của một người ngoại đạo còn thiếu sót nhiều, cần các bạn trong chuyên ngành góp ý và bổ sung nó hoàn thiện hơn), đó là cái đáng phục của kẻ sĩ, nên chúng ta hãy coi như đây là câu chuyện bên bàn trà. Nhưng tôi không thể thoát được cái ý muốn góp vài ý để bác sĩ... góp ý.

Vài Suy Nghĩ Về Truyện Ngắn

Nguyễn Văn Sâm.

Ai đã từng đọc sách thế nào cũng biết phân biệt truyện ngắn, truyện dài. Thế nhưng bảo chính ngay nhà văn phát biểu cho biết truyện ngắn là gì, ta sẽ được những câu trả lời không rõ nét, thậm chí còn thay đổi rất khác biệt theo từng tác giả.